De 3 redenen waarom een hond trekt aan de lijn (en wat jij daaraan kunt doen)

Een hond trekt aan de lijn om drie hoofdredenen: een te korte lijn, stress en opwinding, of omdat trekken hem ooit iets opleverde en dus is aangeleerd. Welke van de drie bij jouw hond speelt, bepaalt de aanpak, en daarom begint trekken afleren nooit met een oefening maar met kijken. Trekt hij omdat de lijn te kort is, dan lost een lijn van drie meter het grootste deel op. Trekt hij uit spanning, dan moet eerst de spanning omlaag. Heeft hij het geleerd, dan leer je hem stap voor stap dat lopen alleen kan met een ontspannen lijn. Loop je elke wandeling met tegenzin de deur uit omdat je hond aan de riem hangt? Dan is dit het stuk informatie dat je nodig hebt voordat je gaat trainen.

In het kort

• Lopen aan een lijn is een lastige, complexe vaardigheid voor een hond, geen vanzelfsprekendheid.

• Drie oorzaken: een te korte lijn, stress en opwinding (ook positieve opwinding), en aangeleerd gedrag.

• Pijn en angst voor eerdere correcties zijn verborgen oorzaken die je eerst uitsluit.

• Eerst de oorzaak aanpakken, dan pas trainen; anders werkt geen enkele methode.

• Trekken is nooit volledig uit te sluiten. Honden zijn geen robots.

De spanning die trekken veroorzaakt, zie je al voordat de lijn strak komt. Leer het lezen in het gratis webinar.

De drie oorzaken op een rij

Samengevat: een hond trekt door een te korte lijn (1 tot 2 meter of een flexilijn), door stress en opwinding (stuiteren bij de riem, zigzaggen, hijgen) of omdat trekken hem iets opleverde. De oplossing is een vaste lijn van minimaal 3 meter met een goed passend Y-tuig, eerst de spanning verlagen, en dan leren dat lopen alleen kan met een ontspannen lijn.

Twee verborgen oorzaken horen bij nummer twee: pijn (trekken of hangen in de lijn kan pijn verlichten; een ritmische draf kost minder moeite dan beheerst stappen) en angst voor correctie (rukjes en boze woorden uit het verleden maken dat een hond zo ver mogelijk bij je vandaan wil, en een slipketting of prikband leert een hond juist spanning op de lijn te houden, omdat een ruk bij een slappe lijn meer pijn doet).

1. Een te korte lijn

In dierenwinkels vind je bijna nooit riemen langer dan twee meter; soms zie ik mensen met een riem van maar 1,20 meter. Omdat honden van nature willen scharrelen en met hun neus op onderzoek gaan, is zo’n lijn echt veel te kort. Wil je hond ergens snuffelen, dan staat er meteen spanning op de lijn, simpelweg omdat er te weinig ruimte is. De wandeling levert dan frustratie op, bij de hond en bij jou.

Gebruik daarom altijd een vaste lijn van minimaal drie meter: de minimale lengte om ontspannen te snuffelen en een bocht te kunnen maken. Tegen de verwachting in trekt een hond aan een langere lijn juist minder; in de Franse Dog Field Study van Cristina en Aurélien Budzinski snuffelden honden aan een lijn van vijf meter bijna drie keer zo lang als aan anderhalve meter, en daalde hun hartslag tijdens het snuffelen. Welke lijn en welk tuig, lees je in Y-tuig of halsband.

2. Stress en opwinding

Stress en opwinding zijn emoties, en aan een emotie kun je niet zomaar iets veranderen. Wat we wel kunnen doen is de oorzaak onder de emotie onderzoeken en daar iets aan veranderen. Ook bij “positieve” opwinding maakt het lichaam stresshormonen aan; vandaar dat een hond die al bij de riem staat te stuiteren, buiten stuiterend van links naar rechts loopt. Het kan ook zijn dat je hond buiten iets spannend vindt: ook dan maakt hij stresshormonen aan, en die uiten zich in trekken.

Uit eigen ervaring: van de week stond ik tijdens het wandelen per ongeluk op de teen van mijn hond. De eerste tien minuten daarna liep ze zo ver mogelijk bij me vandaan, en trok dus behoorlijk aan de lijn. Dat is precies wat een correctie doet, maar dan bewust. Elke ruk aan de lijn maakt stresshormonen aan en vergroot de afstand die je hond van jou wil houden.

Ga daarom eerst na hoe vol de emmer zit: was het een drukke dag, is er in het laatste half uur voor de wandeling iets spannends gebeurd, komt hij nog van een balspel? Zo ja, dan kies je een korte, rustige wandeling op een rustige plek. Hoe je die spanning aan je hond afleest, staat in Hoe herken je stress bij je hond?

3. Verkeerd aangeleerd

Wandelen aan een slappe lijn is een van de moeilijkste vaardigheden die een hond moet leren, zeker aan een korte lijn. Het vraagt heel veel inspanning om het tempo van je baasje bij te houden (het gemiddelde wandeltempo van een hond ligt hoger dan het onze) en tegelijk de lijn slap te houden, terwijl hij eigenlijk ergens wil ruiken of liever met een boogje om iets heen wil.

Vaak heeft je hond het trekken bovendien aangeleerd omdat het hem iets opleverde: hij trok naar dat lekkere geurtje en kwam erbij, succes. Of naar die leuke hond aan de overkant. En wie gewend is aan een flexilijn, heeft geleerd dat je moet trekken om ruimte te krijgen. Veel honden weten dus helemaal niet wat je van ze verwacht aan de riem; dat moet je echt aanleren.

Zo leer je lopen met een ontspannen lijn

Dit is de stressless methode uit de zevende module van de cursus, die alleen werkt als de oorzaak (lijn, stress, pijn, angst voor correctie) al is aangepakt:

1. Sta stil op het moment dat de lijn op spanning begint te komen. Je hond leert zich bewust te worden van de strakke lijn en ervaart dat lopen dan niet kan.

2. Verander daarna van richting. Draai je lichaam een kwartslag, houd de lijn tegen, wacht geduldig tot je hond jouw kant op kijkt, zet een stap de nieuwe richting op en wacht tot hij uit zichzelf meeloopt. Ga niet rechtdoor: dan trekt hij direct weer naar het interessante ding.

3. Herhaal dit als oefensessie. Kriskras over een veldje of plein zonder route; je richting wordt bepaald door wat je hond doet. Loop tussendoor juist wél met hem mee als hij wil snuffelen, zolang de lijn niet strak staat.

Houd sessies kort, stop als de concentratie op is, en sluit positief af met een schatzoekoefening. Blijft je hond ondanks goede toepassing stevig trekken, dan speelt er waarschijnlijk iets onder (impulsiviteit, prikkelgevoeligheid, iets lichamelijks of hormonaals) en is maatwerk nodig. Handige extra’s: rem de lijn af tussen je vingers in plaats van abrupt, loop zelf langzamer, wijs met je lichaam een ander focuspunt aan, en gebruik een schokdemper tussen tuig en lijn.

Uit de praktijk

De vraag die deelnemers van de cursus Stressless Wandelen (ruim 9.800 inmiddels) het vaakst stellen als ze de lange lijn zien: “Drie meter lijkt me veel te lang, gaat mijn hond dan niet juist meer trekken?” Het antwoord uit de cursus is elke keer hetzelfde: het is precies andersom. Aan een korte lijn staat de hond steeds strak en leert hij juist trekken. Wie de oude lijn de eerste keren voor de zekerheid meeneemt, schakelt na een paar wandelingen bijna altijd definitief over.

Wanneer schakel je hulp in?

Trekt of hangt je hond ineens anders dan vroeger, loopt hij stijf, wil hij niet verder of weigert hij oefeningen die hij kent, laat dan eerst de dierenarts kijken: pijn geeft stress en trekken kan pijn verlichten. Valt je hond uit naar honden, fietsers of mensen, dan is trekken een symptoom van iets groters; begin bij Waarom valt mijn hond uit naar andere honden? en schakel begeleiding in.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat mijn hond niet meer trekt?

Voor de meeste pups kost het maanden om ontspannen te leren lopen aan de lijn, en het afleren van trekken bij een volwassen hond kost vaak nog meer tijd. En trekken is nooit volledig uit te sluiten: er kan altijd iets gebeuren.

Mag ik een anti-trektuig of een halti gebruiken?

Nee. Een anti-trektuig met een horizontale borstband belemmert de beweging, en een halti of slipketting geeft pijn en leert je hond spanning op de lijn te houden. Ze verhogen de stress, en een gestreste hond trekt meer.

Vanaf welke leeftijd kan ik dit oefenen?

Tot zestien weken wandel je nog niet echt; vanaf zestien tot twintig weken begin je met de methode, een paar minuten per dag op een bekende plek. Vanaf een half jaar maak je de eerste stapjes naar echte wandelingen.

Mijn hond trekt alleen op de heenweg. Hoe kan dat?

Dan is het meestal opwinding: hij wil ergens naartoe. Kijk naar het moment van naar buiten gaan (tuig als eerste om, rustig bewegen, geen haast) en naar wat er voor de wandeling gebeurde. Een volle stressemmer zie je terug in de eerste tien minuten.

Bronnen

• Budzinski, C. en A. Dog Field Study, pulse study “At the heart of the walk”: 61 honden, lijn van 1,5 meter versus 5 meter versus los; snuffeltijd en hartslag gemeten.

Lees ook

• Y-tuig of halsband: wat is beter voor je hond?

• Stressvrij wandelen met je hond: 3 concrete tips

• Waarom valt mijn hond uit naar andere honden?

• Kalmerende signalen bij honden: de lijst en wat jij doet

• Y-tuig, halsband, halti, slipketting of anti-trektuig: het overzicht

Weet je nu waarom jouw hond trekt?

Dan kun je de volgende stap zetten. Bij bijna elke trekkende hond zit er spanning onder, en die spanning laat hij zien voordat de lijn strak komt: een blik die blijft hangen, een lijf dat versnelt, een tongetje. In het gratis webinar Communiceren met je Hond leer je die signalen lezen en een techniek om je hond zonder de lijn te sturen.

Wil je het lopen zonder trekken stap voor stap aanleren, met de lijnvoering, het tuig en de stressreductie erbij? Dat is de cursus Stressless Wandelen.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee de Bruijn

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer