Waarom blaft mijn hond? De 10 blafsoorten en wat ze betekenen

Je hond blaft omdat hij je iets wil vertellen: blaffen is communicatie, altijd een uiting van een onderliggend gevoel of een poging om iets te bereiken. In de Blafcursus onderscheiden we tien blafsoorten, van een blije begroetingsblaf tot een verdedigingsblaf, en elke soort vraagt om een andere reactie. Sommige blaffen laat je gewoon met rust. Andere zijn een roep om hulp waar je altijd op reageert. Boos worden of corrigeren werkt bij geen enkele soort: het verhoogt de stress en houdt het blaffen juist in stand.

In het kort

• Blaffen is een natuurlijke reactie op een verandering in de omgeving, of soms op iets in het lichaam van je hond.

• Je herkent een blaf aan drie dingen: toonhoogte, duur en frequentie. Voeg daar de lichaamstaal en de situatie aan toe en je weet wat je hond bedoelt.

• Niet elke blaf hoeft te stoppen. Speelblaf en begroetingsblaf zijn gezond en functioneel.

• Eerst de emotie achterhalen, dan pas handelen. Wie alleen het geluid bestrijdt, mist de boodschap.

• Negeren, corrigeren en direct een kluif geven zijn de drie grootste valkuilen.

Blaffen is het luide deel van hondentaal. Het stille deel ervoor zie je in het gratis webinar.

Zo lees je een blaf

Aan het geluid alleen kun je de emotie niet aflezen. Daarvoor kijk je naar drie eigenschappen:

• Toonhoogte. Lage tonen (grommend) geven een bedreiging aan. Hoge tonen (piepend) wijzen op onzekerheid, of geven aan dat het veilig is om dichterbij te komen. Toonhoogte is wel sterk ras- en hondgebonden: de onzekere blaf van een middelgrote hond kan hetzelfde klinken als de neutrale blaf van een kleine hond.

• Duur. Hoe langer het geluid aanhoudt, hoe groter de kans dat je hond een bewuste beslissing neemt. Lang achter elkaar blaffen is zelfverzekerd en doelbewust. Korte tonen betekenen dat hij niet zo zeker is van zijn zaak.

• Frequentie. Vaak en snel herhaald betekent veel spanning en urgentie. Meer tijd tussen de geluiden betekent minder opwinding.

Pas als je daar de lichaamstaal en de context bij optelt, weet je het echt. Een hoog, schel blafje met een druk kwispelende staart en de oren in de nek kan enthousiaste opwinding zijn, maar ook onzekerheid. Komt het baasje thuis, of staat de postbode bij het raam? Dat maakt het verschil.

De 10 blafsoorten

Samengevat: de tien blafsoorten zijn de begroetingsblaf, speelblaf, opwindingsblaf, eenzaamheidsblaf, angst- en onzekerheidsblaf, frustratieblaf, stressblaf, waarschuwingsblaf, alarmblaf en verdedigings- of waaksblaf. Bij begroeten en spelen doe je niets; bij opwinding, angst, stress, alarm en verdedigen corrigeer je nooit maar haal je de prikkel weg of maak je afstand; bij eenzaamheid laat je hem niet meer alleen tot de oorzaak is aangepakt; bij frustratie voorzie je in de behoefte of maak je afstand; en op een waarschuwingsblaf reageer je altijd door rustig te benoemen wat je ziet en tussen je hond en de prikkel te gaan staan.

Daarnaast kan blaffen komen door medicatie of een narcose, door ouderdom (dementie, doofheid), door een tijdelijke leeftijdsfase zoals de puberteit, of omdat je hond je iets wil laten weten: hij moet plassen, of hij heeft honger.

Hond blaffen afleren: dit werkt niet

• Negeren. Bij aandachtsblaffen lijkt negeren logisch, maar het is een gevaarlijke valkuil. Mensen zijn er slecht in (onze lichaamstaal en ergernis verraden ons) en je riskeert een zogeheten extinction burst: je hond gaat harder, sneller en langer blaffen als laatste poging, jij breekt en reageert alsnog, en hij leert dat hij gewoon harder moest blaffen.

• Boos worden of corrigeren. Negatieve aandacht is voor je hond nog steeds aandacht, dus het doel is bereikt. Bovendien verhoogt het de stress en beschadigt het jullie relatie.

• Direct een kluif of afleiding geven. Je hond legt binnen no time de associatie “na blaffen krijg ik een kluif”. Bouw altijd een neutrale tussenstap in die niets met je hond te maken heeft (opstaan, een rondje om de tafel) voordat je iets aanbiedt.

• Opwinding aanzien voor blijdschap. Springen en schel blaffen bij de bal lijkt enthousiasme, maar is vaak stress. Blijf je stimuleren, dan kan je hond doorslaan in obsessie. Zo ontstaan de bekende ballenverslaafde honden.

Blaft je hond naar alles wat langs het raam komt?

Dan volg je dit stappenplan uit de Blafcursus:

1. Doorbreek de gewoonte. Noteer de triggers en vermijd ze tijdelijk, zodat je hond het oude patroon niet blijft oefenen.

2. Verlaag de stress. Te veel stress blokkeert leren. Meer slaap, meer snuffelen, minder opwinding.

3. Pas het huis aan. Blokkeer het zicht met raamfolie of gordijnen, draai de bank om, zet de radio aan tegen buitengeluiden.

4. Begrens de ruimte. Hekjes, tussendeuren dicht, niet onbeheerd in de tuin.

5. Train op veilige afstand. Ga samen achter het raam zitten op een afstand waarop je hond kan kijken zonder te blaffen. Benoem elke voorbijganger objectief. Bewaar het voertje in je zak en pak het pas nadat je hond kalm heeft gekeken. Houd het kort en saai. Saai is goed, want dan voelt je hond zich veilig.

Uit de praktijk

De vraag die deelnemers van de Blafcursus (inmiddels ruim 1.900) het vaakst stellen is: “Mijn hond blaft de hele tijd om aandacht, kan ik hem niet gewoon negeren?” Het antwoord uit de cursus is elke keer hetzelfde: liever niet, want negeren mislukt bijna altijd halverwege, en dan heeft je hond geleerd dat harder blaffen werkt. Wees het blaffen voor door de momenten te voorspellen, gebruik het handgebaar, en bied afleiding pas na een neutrale tussenstap. En ga gerust in op zijn verzoek als hij het nog kalm komt vragen. Een hond is een sociaal dier.

Wanneer schakel je hulp in?

Blaffen uit echte angst, verlatingsangst of situaties waarin je hond gromt, snapt of bijt, kun je niet zelf oplossen; pak dat stap voor stap aan met een deskundige. Blaft je hond ineens veel meer dan normaal, laat dan ook een dierenarts meekijken: medicatie, pijn of ouderdom kunnen meespelen.

Veelgestelde vragen

Mag ik hem streng toespreken als hij maar blijft blaffen?

Nee. Boos worden is voor je hond nog steeds aandacht, verhoogt zijn stress en schaadt jullie band. Kijk liever naar wat hij met het blaffen probeert te vertellen en help hem daarmee.

Mijn hond blaft altijd als de deurbel gaat. Is dat waaksheid?

Dat kan, maar net zo goed onzekerheid, stress of aangeleerd blaffen. Snel, veel en fel reageren is niet hetzelfde als correct waken: een echt waakse hond doet het gedoseerd en slaat er niet in door. Kijk eerst welke emotie eronder zit.

Mijn hond blaft als hij alleen thuis is. Welke soort is dat?

Blaffen dat lang doorgaat met pauzes om te luisteren is de eenzaamheidsblaf, en die kan overgaan in een angstblaf. Dat is een teken dat je hond dit nu niet aankan. Lees Verlatingsangst bij je hond: symptomen herkennen en wat je eraan doet.

Kan ik het blaffen helemaal wegtrainen?

Niet altijd, en dat hoeft ook niet. Veel blaffen is nuttige communicatie. Soms kunnen we het blaffen nooit helemaal stoppen, maar we kunnen het wel in toom houden en leefbaar maken. Een hond heeft het recht om zich te uiten.

Bronnen

• Yin, S. en McCowan, B. (2004). Barking in domestic dogs: context specificity and individual identification. Animal Behaviour, 68, 343-355. Blaffen klinkt per situatie anders, bijvoorbeeld bij een storing, bij alleen zijn en bij spel.

Lees ook

• Hondentaal: zo lees je de lichaamstaal van je hond

• Mijn hond gromt: wat zegt hij?

• Waarom valt mijn hond uit naar andere honden?

• Hoe herken je stress bij je hond? De signalen die bijna iedereen mist

• Loopsheid: zo verandert het gedrag van je hond

• Hond druk of blaffend bij bezoek: zo blijft hij rustig

• Hond blaft naar voorbijgangers of voor het raam: hoe krijg je dat weg?

Blaffen is het luide deel van hondentaal

Als je hond blaft, is dat meestal niet zijn eerste signaal. Daarvoor heeft hij al van alles laten zien: een blik, een gedraaide kop, een tongetje, een verstijving. Wie dat stille deel van de hondentaal leert lezen, hoeft veel minder vaak te reageren op het luide deel. In het gratis webinar Communiceren met je Hond zie je dat stille deel op beeld, en leer je het handgebaar dat “ik regel dit” betekent.

Wil je het blaffen zelf gericht aanpakken, per blafsoort en met het volledige stappenplan voor raam, tuin, bezoek en deurbel? Dat vind je in de Stressless Blafcursus.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee de Bruijn

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer