Waarom bijt mijn puppy zo veel (en hoe leer je het af)?

Je puppy bijt omdat bijten bij de puppytijd hoort, en het zegt niets slechts over jullie band. Sterker nog: vaak wordt er het meest gebeten bij de persoon met wie de band het beste is, omdat je pup zich bij jou veilig genoeg voelt om zich te uiten. Bij Stressless Dogs kijken we bij bijten altijd eerst naar de oorzaak: de bijtrem die nog moet ontwikkelen, de wereld ontdekken met de bek, de tandwissel vanaf ongeveer drie maanden, en vooral overprikkeling en te weinig slaap. Pak je die oorzaak aan, dan verdwijnt het meeste bijten vanzelf. Straffen doe je nooit.

In het kort

• Bijten is normaal puppygedrag, geen wraak en geen dominantie.

• De grootste oorzaak is overprikkeling. Een jonge pup heeft 16 tot 20 uur slaap en rust per etmaal nodig.

• Voorkomen, afleiden, een alternatief bieden en aanleren, in die volgorde. Correcties beschadigen de vertrouwensband.

• Grommen straf je nooit: dat is de waarschuwing die je juist wilt houden.

• Vermoed je pijn of jeuk, laat het lijfje dan nakijken.

Waarom bijt een puppy?

Een pup ontdekt de wereld met zijn bek, zoals een baby dat met zijn handjes doet. Daar komt bij dat hij zijn bijtrem nog moet leren: hoe hard mag ik bijten voordat het pijn doet? Dat leerde hij een beetje van zijn moeder en nestgenoten, en nu van jou.

Vanaf een maand of drie begint de tandwissel. Je ziet dan losse of ontbrekende tandjes, meer en heftiger bijten, meer sloopgedrag, prikkelgevoeligheid en sneller het dolle uurtje. Soms is de ontlasting dunner. Dit is een gezonde, normale fase.

Maar de belangrijkste oorzaak is overprikkeling. Een pup die te veel heeft meegemaakt, te weinig heeft geslapen of te wild heeft gespeeld, kan zijn spanning nergens anders kwijt dan in zijn bek. Wat op enthousiasme lijkt, is meestal stress. Dat geldt ook voor tegen mensen opspringen en overal aan willen likken.

Slaap: de oorzaak die bijna iedereen onderschat

Een jonge pup mag wel 16 tot 20 uur per etmaal slapen en rusten. Honden slapen verdeeld over de dag (ongeveer 40 procent overdag en 60 procent ‘s nachts), slapen het liefst dicht bij hun familie, en hebben zowel droomslaap als diepe herstelslaap nodig. Slaaptekort geeft stress, en stress geeft meer bijten.

Zo zorg je voor genoeg slaap:

• Een veilige, comfortabele slaapplek, bij voorkeur op een lichte verhoging, en meerdere plekken om van te wisselen: hoog en laag, zacht en koel.

• Laat je pup de eerste nachten nooit alleen slapen. Zet het mandje in de slaapkamer.

• Maak een slapende pup nooit wakker.

• Bouw na elke activiteit een rustmoment in. Wij kunnen na een workout ook niet meteen slapen. Laat je pup eerst vertragen met iets ontspannends: kauwen, snuffelen, een likmat.

• Maximaal een indrukwekkende activiteit per dag, met rustdagen ertussen.

Een dichte bench raden we af. In een bench kan een pup niet languit liggen voor zijn droomslaap, niet van plek wisselen en niet dicht bij jou zijn, en isoleren voelt als straf. Een puppyren of een veilige plek met een hekje is de vriendelijke versie.

Puppy bijten afleren in vier stappen

Bij Stressless Dogs sturen we gedrag bij op vier positieve manieren, altijd in deze volgorde:

1. Voorkomen. Gedrag dat niet uitgevoerd kan worden, wordt ook niet aangeleerd. Zie je het bijten aankomen (druk, wild, de ogen worden groot), stop dan het spel en verlaag de prikkels voordat de tanden komen.

2. Afleiden. Met een rustige stem en een rustige beweging, niet met een schrikreactie of een “nee”.

3. Een alternatief bieden dat bij de behoefte past. Wil hij kauwen? Geef iets waar hij op mag kauwen: een kauwbotje, een speeltje, of tijdens de tandwissel een koud washandje uit de vriezer. Zit het in spanning? Kies iets kalmerends: voertjes zoeken, snuffelen, likken.

4. Aanleren hoe het wel mag. Leer je pup het handsignaal: een lage, losjes geopende hand met de palm naar je pup, zonder oogcontact. Geen commando, maar een kalmerende boodschap: “ik regel dit, jij hoeft niets te doen.” Leer het aan in rust, dagelijks een of twee momentjes van hooguit zes herhalingen, en zet het later in bij opspringen en bijten.

Doet je pup het toch een keer verkeerd? Blijf rustig. Een tik, een schreeuw of een greep in het nekvel beschadigt altijd de vertrouwensband en maakt jou onvoorspelbaar voor je pup.

Grommen? Nooit straffen

Gromt je pup als hij bijt of als een kind te dichtbij komt, dan is dat een waarschuwingssignaal en precies wat je wilt behouden. Straf je het grommen, dan leert je pup de waarschuwing over te slaan en kan hij later zonder waarschuwing happen. Wij vergelijken het met de batterijen uit je brandalarm halen. Respecteer het grommen, haal je pup uit de situatie en bedenk wat het veroorzaakte. Laat een pup nooit alleen met een jong kind, ook niet heel even.

Wanneer schakel je hulp in?

Bijt je pup echt hard, met opgetrokken lippen en een verstijfd lijf, of bijt hij door als je hem wilt loslaten? Ga dan niet zelf experimenteren maar laat een welzijnsgerichte gedragskundige meekijken. Zie dat niet als falen, maar als iets goeds waar je van leert. Twijfel je of het lijfje in orde is (jeuk, oorpijn, buikpijn), laat de dierenarts kijken. Pijn maakt bijten erger.

Veelgestelde vragen

Mijn pup bijt heel hard. Doe ik iets fout?

Nee. Bijten hoort erbij en zegt niets over jullie band. Kijk of je pup genoeg slaapt, verlaag de prikkels, bied vervangend gedrag op het moment dat je het ziet aankomen en zet stressverlagende activiteiten in.

Moet ik “au” roepen als hij bijt?

Een schrikreactie maakt een overprikkelde pup vaak nog drukker. Blijf rustig, stop de interactie en bied een alternatief. Bijten voorkom je vooral door het spel te stoppen voordat je pup over zijn grens gaat.

Hoeveel moet mijn pup slapen?

Heel veel: 18 tot 20 uur slaap en rust per etmaal voor een jonge pup. Te weinig slaap is de snelste weg naar meer bijten.

Gaat het over na de tandwissel?

De piek zakt meestal als de tandjes gewisseld zijn, maar een pup die te weinig rust krijgt of te veel prikkels, blijft bijten. De oorzaak aanpakken werkt beter dan afwachten.

Bijten is de laatste stap in een rij signalen

Voordat je pup bijt, heeft hij al van alles laten zien: hij wordt druk, gaapt, draait zijn kop weg, likt zijn lippen, of gaat harder en wilder spelen. Dat is hondentaal, en wie die leert lezen, grijpt in vóór de tanden komen. Dat scheelt jullie allebei heel veel frustratie. In het gratis webinar Communiceren met je Hond leer je de stresssignalen herkennen die aan bijten voorafgaan en een simpele techniek om je pup te kalmeren zonder je stem te gebruiken.

Wil je de hele puppytijd liefdevol en zonder stress doorkomen, van slapen en zindelijkheid tot bijten en alleen zijn? Dan is de Stressless Puppycursus voor jullie gemaakt.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee van Stressless Dogs

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer