Wanneer is een pup zindelijk, en hoe help je hem?

Een pup kan zijn plas fysiek nog niet lang ophouden: de sluitspieren ontwikkelen zich pas vanaf ongeveer dertien weken, en tot ongeveer zes maanden zijn ongelukjes normaal, bij sommige honden langer. Zindelijk worden is dus geen kwestie van gehoorzaamheid maar van rijping plus goede begeleiding. Bij Stressless Dogs doen we dat met een vaste plasplek dicht bij huis, een ritme van uitlaatmomenten, en één harde regel: nooit straffen voor een plasje of poepje in huis. Straffen leert je pup alleen dat plassen in jouw bijzijn onveilig is, en dan zoekt hij een stil hoekje op.

In het kort

Vanaf ongeveer 13 weken beginnen de sluitspieren te werken; tot ongeveer 6 maanden horen ongelukjes erbij.
Een vaste plasplek dicht bij huis (tuin, balkon of hondentoilet) werkt beter dan steeds de straat op.
Naar de plasplek na het slapen, na het eten, na en tijdens het spelen, en verder elke een tot twee uur.
Ongelukjes opruimen zonder er aandacht aan te besteden. Nooit straffen, nooit water weghalen.
Terugval heeft altijd een oorzaak: blaasontsteking, tandwissel, angstfase, overprikkeling of begroetplasjes.

Wanneer is een pup zindelijk?

Bij de fokker plast en poept een pup waar hij staat; zijn moeder ruimde het in het begin zelfs op. Het vermogen om op te houden komt pas met de ontwikkeling van de sluitspieren, vanaf ongeveer dertien weken. Daarna gaat het geleidelijk: steeds iets langer ophouden, steeds beter aangeven. Rond zes maanden zijn de meeste pups overdag zindelijk, al zijn er honden die er langer over doen. Dat is geen teken dat je iets fout doet.

Wat je in die maanden doet, bepaalt niet of je pup zindelijk wordt (dat wordt hij toch), maar hoe hij zich daarbij voelt en hoe snel het gaat.

Zo help je je pup zindelijk worden

1. Kies een vaste plasplek dicht bij huis. In de tuin, op het balkon, of een hondentoilet met gras, mos of zand. Steeds naar buiten moeten is voor een jonge pup te prikkelend en vertraagt de zindelijkheid juist. Een hondentoilet kun je stap voor stap richting de deur en dan naar buiten schuiven.

2. Houd een ritme aan. Ga naar de plasplek:

na het slapen,
na het eten, ongeveer een kwartier tot een half uur later,
na en tijdens het spelen,
verder elke een tot twee uur als je pup wakker is,
en zodra hij een plekje zoekt of onrustig rondjes drentelt.

3. Doe ‘s nachts hetzelfde. Laat je pup dicht bij je slapen zodat je hem hoort, en zet de eerste dagen eventueel een wekker.

4. Ruim ongelukjes op zonder er aandacht aan te besteden. Geen zucht, geen “nee”, geen neus erin. Gewoon schoonmaken en de volgende keer eerder naar de plasplek.

5. Houd zindelijk worden en leren wandelen uit elkaar. Dat zijn twee aparte leerprocessen. Tot ongeveer twaalf weken maak je nog geen echte wandelingen; buiten is dan zitten, kijken en de wereld ontdekken. Een pup die op straat moet plassen én de wereld moet verwerken, lukt geen van beide goed.

Wat je nooit doet

Straffen. Voor een plasje, een poepje, of het bevuilen van zijn mand. Straffen leert je pup dat plassen in jouw bijzijn onveilig is, waardoor hij het stiekem gaat doen in een hoekje. Ook een tik op de neus of streng toespreken beschadigt de vertrouwensband en maakt jou onvoorspelbaar.
Water weghalen om minder plasjes te krijgen. Dorst geeft stress, stress verhoogt de waterhuishouding (dus juist meer plassen) en kan een waterobsessie veroorzaken. Water is altijd beschikbaar.
Een dichte bench om ophouden af te dwingen. In een te krappe bench houdt een pup zijn plas op uit angst het nest te bevuilen, met stress en lichamelijke klachten tot gevolg. Dat is geen zindelijkheid.
Te vroeg de straat op voor elke plas. Zie stap 1: te veel prikkels vertragen het proces.

Terugval: zoek de oorzaak

Was je pup al een tijd zindelijk en gaat het ineens weer mis? Dan is er een oorzaak, en die zoek je op in plaats van strenger te worden:

Blaasontsteking. Veel kleine plasjes, of plassen dat pijnlijk lijkt. Vang een plasje op met een soeplepel (op een prikkelarme plek, snel weghalen zodat de pup er niet in stapt) en breng het in een schoon potje naar de dierenarts.
Tandwissel. Vanaf ongeveer drie maanden. Naast losse tandjes en meer bijten zie je dan vaak een terugval in zindelijkheid en soms dunnere ontlasting.
Angstfase. Normaal en gezond, rond 8 weken, tussen 12 en 16 weken, tussen 8 en 9 maanden, en soms later. Introduceer dan niets nieuws en bied rust en veiligheid.
Overprikkeling. Een drukke dag, veel bezoek, een nieuwe plek. Een overprikkelde pup vergeet zijn plasplek.
Begroetplasjes. Een plasje bij het begroeten is geen ongelukje maar een signaal van opwinding of onzekerheid. Begroet rustig, laag en van de zijkant, en maak er geen punt van.

Wanneer schakel je hulp in?

Bij een vermoeden van blaasontsteking of bij diarree ga je naar de dierenarts. Blijft je pup ver na zes maanden in huis plassen terwijl het ritme klopt en het lijf gezond is, of plast hij vooral uit angst (bijvoorbeeld als iemand hem benadert), laat dan een welzijnsgerichte gedragskundige meekijken. Zie dat niet als falen, maar als iets goeds waar je van leert.

Veelgestelde vragen

Mijn pup plast nog steeds in huis. Wat doe ik verkeerd?

Waarschijnlijk niets. Een pup kan zijn plas nog niet lang ophouden. Ga heel regelmatig naar de vaste plasplek, ruim ongelukjes op zonder aandacht en straf nooit. Doet hij veel kleine plasjes of lijkt het pijnlijk, laat dan een plasje checken.

Moet ik “nee” zeggen als ik hem in huis zie plassen?

Nee. Elke reactie op het plassen, ook een streng “nee”, leert je pup dat plassen bij jou onveilig is. Neem hem rustig mee naar de plasplek en beloon daar.

Helpt een puppypad of hondentoilet?

Ja, als vaste plasplek dicht bij huis. Een hondentoilet met gras, mos of zand kun je stap voor stap naar de deur en dan naar buiten schuiven, zodat de overgang naar buiten vanzelf gaat.

Hoe vaak moet ik ‘s nachts eruit?

In het begin zo vaak als je pup het aangeeft. Laat hem dicht bij je slapen zodat je hem hoort, en zet de eerste dagen een wekker. Naarmate de sluitspieren rijpen, worden de nachten vanzelf langer.

Je pup laat het zien voordat het gebeurt

Een plekje zoeken, onrustig rondjes drentelen, ineens stoppen met spelen en snuffelen: je pup vertelt je dat hij moet, alleen zeggen wij het niet in zijn taal. Wie die kleine signalen leert lezen, is bij de plasplek voordat het misgaat, en dat geldt voor veel meer dan plassen alleen. In het gratis webinar Communiceren met je Hond leer je de stresssignalen herkennen die bijna iedereen mist, en een simpele techniek om je pup zonder je stem te kalmeren.

Wil je de hele puppytijd liefdevol en zonder stress doorkomen, van zindelijkheid en slapen tot bijten en alleen zijn? Dan is de Stressless Puppycursus voor jullie gemaakt.