Hoeveel slaap heeft een hond nodig, en wat als hij te weinig slaapt?

Een hond slaapt veel, en dat is meestal precies goed: een jonge pup heeft 16 tot 20 uur slaap en rust per etmaal nodig, en een volwassen hond ongeveer 12 tot 16 uur, bijna het dubbele van een mens. Bij Stressless Dogs zien we slaap daarom als een van de eerste graadmeters van stress, want een hond die veel minder slaapt en rust dan dat, heeft meestal een te hoog stressniveau.

Slaapt je hond ineens veel meer of juist veel minder dan je van hem gewend bent, of is hij ouder en slaapt hij veel terwijl hij stijf opstaat, laat hem dan eerst nakijken door de dierenarts. Een verandering in slaap is altijd een signaal, en honden verbergen pijn goed.

Of je hond moe, gespannen of overprikkeld is, zie je aan zijn lichaamstaal. Die leer je lezen in het gratis webinar.

In het kort

• Een jonge pup heeft 16 tot 20 uur slaap en rust per etmaal nodig, soms 18 tot 20 uur. Een volwassen hond slaapt en rust ongeveer 12 tot 16 uur.

• Honden slapen verdeeld over het etmaal, ongeveer 40 procent overdag en 60 procent ‘s nachts, en het liefst dicht bij hun familie.

• Slaapt en rust een volwassen hond flink minder, dan is zijn stressniveau waarschijnlijk te hoog.

• Maak een slapende hond nooit wakker: hij heeft zowel droomslaap als diepe herstelslaap nodig.

• Verandert het slaappatroon ineens, of slaapt een oudere hond veel en beweegt hij stijf, ga dan eerst naar de dierenarts.

Hoeveel slaap heeft een hond nodig?

Veel meer dan de meeste mensen denken: een volwassen hond slaapt en rust ongeveer 12 tot 16 uur per etmaal. Dat is bijna het dubbele van wat wij nodig hebben.

Onze cursussen noemen daarbinnen net iets andere getallen, want het verschilt per hond. In de Puppycursus houden we voor volwassen honden 14 tot 16 uur aan. In de Anti-Uitvalcursus, voor honden met veel spanning, is de richtlijn ongeveer 16 van de 24 uur. Tel rust dus mee: rustig liggen en dutten hoort er net zo goed bij als diep slapen.

Dat past bij hoe honden van nature leven. Uit onderzoek naar vrijlevende honden blijkt dat ze ongeveer 54 procent van hun tijd inactief zijn, dus aan het rusten of slapen. Een hond die veel ligt, is dus niet lui. Hij doet wat honden doen.

Honden zijn polyfasische slapers: tussen slaapcycli door doen ze even iets en slapen dan verder. Ze zijn sociale slapers, en ze hebben remslaap nodig, de droomfase met die kleine spiertrekkingen, waarvoor ze languit moeten liggen, plus slow-wave slaap, de diepste herstelslaap. Een hond die ‘s nachts acht uur doorslaapt, is dus nog lang niet klaar: een flink deel haalt hij overdag.

Hoeveel slaapt een puppy?

Een jonge pup heeft 16 tot 20 uur slaap en rust per etmaal nodig, soms zelfs 18 tot 20 uur. Dat je pup veel slaapt, is dus geen reden tot zorg, maar precies wat hij nodig heeft.

Een pup is een baby: alles is nieuw, en die indrukken worden in rust verwerkt. Houd het daarom bij maximaal één indrukwekkende activiteit per dag.

Een pup die te weinig slaapt, wordt druk, bijt meer en harder en raakt overprikkeld. Wat op enthousiasme lijkt, is dan meestal spanning; lees ook Waarom bijt mijn puppy zo veel. Laat hem na een activiteit eerst vertragen met kauwen, snuffelen of een likmat: wij slapen na een workout ook niet meteen. De eerste nachten slaapt hij bij jou op de kamer; hoe je dat aanpakt, lees je in De eerste nacht met je puppy.

Samengevat: een pup heeft 16 tot 20 uur slaap en rust nodig en slaapt eerst bij jou op de kamer; een volwassen hond ongeveer 12 tot 16 uur, het liefst dicht bij zijn familie. Te weinig slaap zie je bij een pup aan druk gedrag en meer bijten, bij een volwassen hond aan onrust en sneller reageren.

Wat gebeurt er als een hond te weinig slaapt?

Dan loopt zijn stress op. Slaapt een volwassen hond veel minder dan ongeveer 16 van de 24 uur, dan is zijn stressniveau waarschijnlijk te hoog, en slaaptekort maakt het weer erger.

In onze cursussen gebruiken we het beeld van de stressemmer. Elke prikkel is een druppel, of die nu eng is of juist leuk en opwindend. Slaap leegt de emmer, net als kauwen, snuffelen en vaste routines. Loopt de emmer over, dan zie je een explosieve reactie: uitvallen, vluchten of gek doen. En met een volle emmer is er in het brein geen ruimte om iets nieuws te leren.

Een voorbeeld: je hond valt ineens weer uit, terwijl het weken goed ging. Stresshormoon is in seconden aangemaakt, maar heeft tot 72 uur nodig om af te breken. Kijk dus ook naar de dagen ervoor: een verjaardag, oppas, de dierenarts, of een paar slechte nachten.

Hoe zorg je dat je hond genoeg slaapt?

Houd eerst bij hoeveel hij nu echt slaapt, en zorg daarna voor de voorwaarden: veiligheid, nabijheid, een goede temperatuur, languit liggen, kunnen wisselen van plek, geen honger, dorst of plasnood, weinig stress en geen pijn.

1. Houd een week een dagboekje bij. Noteer hoeveel uur hij slaapt en rust, wat jullie deden, en kleur elke dag groen, oranje of rood naar hoe gespannen hij was.

2. Geef hem een veilige haven. Een vaste plek waar hij altijd met rust gelaten wordt: niet naast de tv, de deur, een doorloop of onder de trap.

3. Bied meerdere slaapplekken aan. Hoog en laag, zacht en koel, bij voorkeur met een lichte verhoging.

4. Laat hem na een activiteit eerst vertragen met kauwen, snuffelen, likken, massage of rustgevende muziek.

5. Laat een slapende hond liggen. Spreek ook met kinderen af dat hij met rust gelaten wordt als hij slaapt of eet.

Veelgemaakte fouten:

• Een dichte bench voor de rust. Daarin kan een hond niet dichtbij liggen, niet van plek wisselen en niet languit liggen voor zijn remslaap. Isoleren geeft stress, waardoor de slaapkwaliteit juist daalt. Lees ook Bench voor je pup: waarom wij het afraden.

• Elke dag een vol programma. Te veel indrukwekkende activiteiten en te veel beweging leveren juist minder rust en slaap op, en dat werkt als een domino door in al het andere.

Mijn hond slaapt ineens veel. Moet ik me zorgen maken?

Veel slapen is op zich normaal, maar een plotselinge verandering is altijd een reden om naar de dierenarts te gaan. Dat geldt ook voor een oudere hond die veel slaapt en daarbij stijf opstaat, minder wil bewegen of gevoelig is bij aanraking.

Geen pijn hebben is een voorwaarde voor goede slaap, en meer dan de helft van alle honden heeft een ziekte, afwijking of kwaal, vaak zonder dat de eigenaar het weet. Een check van tien minuten sluit pijn niet uit, dus laat bij twijfel ook een dierfysiotherapeut meekijken. Bij pijn helpt een orthopedische mand.

Hoeveel slaap een oudere hond precies nodig heeft, behandelen onze cursussen niet apart. Neem 12 tot 16 uur als vertrekpunt en let vooral op verandering ten opzichte van zijn eigen normaal.

Uit de praktijk

In het Verlatingsangst-traject lopen we eerst alle behoeften van de hond langs, van water en slaap tot keuzevrijheid, voordat we één minuut alleen zijn trainen. Bij bijna elke hond die niet alleen kan zijn, ontbreekt er iets bij slaap: wie alert is op elk geluid en jou constant in de gaten houdt, komt niet aan zijn uren.

In de Anti-Uitvalcursus begint de aanpak met een rustperiode van minstens drie weken, met voldoende slaap en rust als een van de pijlers, bijgehouden in een dagboekje.

Wanneer schakel je hulp in?

Bij een plotselinge verandering in slaap ga je eerst naar de dierenarts, en ook een hond die structureel overprikkeld, reactief of onverdraagzaam is, kan pijn hebben. Bijt je hond of is er echte agressie, schakel dan een gekwalificeerde gedragstherapeut in. Hetzelfde geldt voor angst die doorschiet in paniek, bijvoorbeeld bij alleen zijn: forceer niets en zoek begeleiding.

Twijfel je? Mail dan naar amee@stresslessdogs.nl, dan kijken we samen wat jouw hond nodig heeft.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet een puppy slapen?

Heel veel: 16 tot 20 uur slaap en rust per etmaal, soms 18 tot 20 uur. Zorg voor een veilige, comfortabele plek en meerdere plekken om te kunnen wisselen, en laat hem dicht bij je slapen. Maak een slapende pup nooit wakker, want hij heeft beide slaapsoorten nodig.

Mag ik mijn slapende hond wakker maken?

Nee. Een hond heeft zowel remslaap als diepe herstelslaap nodig, en wakker maken onderbreekt dat. Spreek in huis af, ook met kinderen, dat hij met rust gelaten wordt als hij slaapt of eet, en geef hem een vaste plek waar niemand hem stoort.

Mijn pup bijt ‘s avonds als een bezetene. Heeft dat met slaap te maken?

Vaak wel: het is meestal overprikkeling en te weinig slaap, geen stoutheid. Kijk of hij aan zijn 16 tot 20 uur komt, verlaag de prikkels in de avond en bied een kauwbotje aan op het moment dat je het ziet aankomen.

Bronnen

• Mills, D.S. e.a. (2020). Pain and Problem Behavior in Cats and Dogs. Animals, 10(2), 318. Over het aandeel van pijn in gedragsproblemen.

Lees ook

• De eerste nacht met je puppy: zo slaapt hij (en jij)

• Waarom bijt mijn puppy zo veel (en hoe leer je het af)?

• Bench voor je pup: waarom wij het afraden en wat wel werkt

• Het Honden Levenswiel: geef het leven van je hond een cijfer

• Hoe herken je stress bij je hond? De signalen die bijna iedereen mist

Slaap is waar rust begint

Een hond die genoeg slaapt, heeft ruimte in zijn emmer om te leren en een spannend moment op te vangen. Slaapt hij te weinig, dan vertelt hij je dat, alleen niet met woorden. Gedrag is communicatie, en onrust of bijten is vaak zijn manier om te zeggen dat het te veel is. Hoe je die signalen leest en zelf rust teruggeeft, zie je in het gratis webinar Communiceren met je Hond.

Heb je een pup en wil je de hele puppytijd stap voor stap doorlopen, van slaap en zindelijkheid tot bijten en alleen zijn? Dan is de Puppycursus daarvoor gemaakt.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee de Bruijn

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer