Waarom hijgt mijn hond zo veel als het niet warm is?

Hijgen is voor een hond de manier om af te koelen. Maar een hond die hijgt terwijl het niet warm is, hij niet net gerend heeft en hij niet net gegeten heeft, laat meestal iets anders zien: stress, angst of pijn. Bij Stressless Dogs herken je stresshijgen aan het gezicht: opgetrokken mondhoeken, een strakke, gespannen hijg en een bezorgde blik, vaak met onrust erbij. Afkoelhijgen is ontspannen en losjes, met een zachte mond. Het onderscheid maak je nooit aan het hijgen alleen, maar aan de rest van het lijf en de situatie. En pijn sluit je altijd eerst uit bij de dierenarts, want honden verbergen pijn van nature.

In het kort

• Afkoelhijgen: losse, zachte mond, ontspannen lijf, na inspanning of bij warmte.

• Stresshijgen: opgetrokken mondhoeken, strakke hijg, bezorgd gezicht, onrust, vaak zonder aanleiding die jij ziet.

• Pijnhijgen lijkt op stresshijgen. Bij aanhoudend hijgen zonder verklaring: dierenarts, en vraag door.

• Hijgen hoort bij de oranje fase van de stressladder: sneller ademen, vaker tongelen, stijve houding. Afstand en rust zijn dan de oplossing.

• Hijgen als jij weg bent, en niet als jij thuis bent, wijst richting verlatingsangst.

Afkoelen, stress of pijn?

In de Stressless Wandelen-cursus staat hijgen bij de gedragingen die normaal zijn maar ook stress kunnen reguleren, met de opdracht: onderscheid stress- en pijnhijgen van afkoelen via de overige signalen. Zo doe je dat:

• Afkoelen. Het is warm, of hij heeft net gerend of gespeeld. De mond hangt losjes open, de tong ligt ontspannen, het lijf is los. Hij gaat liggen en het hijgen zakt vanzelf.

• Stress. Het is niet warm en hij heeft niet bewogen. De mondhoeken zijn opgetrokken, de hijg is strak en snel, de spieren rond de snuit en het voorhoofd staan gespannen, er is een bezorgde frons boven de ogen. Vaak zie je oogwit, oren naar achteren, en kan hij niet gaan liggen: hij loopt heen en weer, staat op, gaat weer liggen. Soms kwijlt hij erbij.

• Pijn. Lijkt sterk op stresshijgen, en pijn geeft ook stress. Signalen die erbij horen: stijf lopen, mank lopen, niet verder willen op de wandeling, oefeningen weigeren die hij kent, minder aanraking verdragen, ‘s nachts hijgen. Uit onderzoek blijkt dat meer dan de helft van alle honden een ziekte, afwijking of kwaal heeft, vaak zonder dat de eigenaar het weet.

Twijfel je, dan is de volgorde altijd: eerst de dierenarts, dan het gedrag.

Waarom stress hijgen geeft

Stress is een paraplu-term: frustratie, te veel opwinding, pijn en angst vallen er allemaal onder, en in het lichaam maakt opwinding dezelfde stresshormonen aan als angst. Hijgen hoort bij de fase waarin de spanning echt oploopt. In het stoplicht uit onze cursussen:

• Groen: kalmerende signalen, nog ontspannen. Wegkijken, vertragen, snuffelen.

• Geel: tongelen, gapen, oren naar achteren, de adem inhouden.

• Oranje: sneller ademhalen en hijgen, vaker tongelen, opgezette rugharen, sneller lopen of trekken, een stijve houding. Afstand scheppen is de beste oplossing.

• Rood: paniek, vechten of vluchten. Dit stadium wil je altijd voorkomen.

Een hond die hijgt terwijl er niets aan de hand lijkt, zit dus al ver in de spanning. Dat kan komen door iets in de situatie (bezoek, een andere hond, onweer in de verte dat jij nog niet hoort) of door een volle stressemmer: stresshormonen hebben uren nodig om af te breken, en een drukke dag werkt tot drie dagen door.

De situaties waarin je het vaak ziet

• Alleen thuis. Hijgen en kwijlen zonder dat het warm is, terwijl je hond dat niet doet als jij thuis bent, is een van de duidelijkste tekenen van verlatingsangst. Een camera maakt het zichtbaar. Lees meer in Verlatingsangst bij je hond: symptomen herkennen.

• Geluid. Bij onweer, vuurwerk en harde geluiden hoort stresshijgen bij de eerste tekenen, samen met trillen, heen en weer lopen en wegkruipen. Zie ook Waarom trilt mijn hond?.

• Opwinding. Bij de bal, bij bezoek, in de auto. Wat op enthousiasme lijkt is vaak spanning die te ver is opgelopen: schel blaffen, oogwit, oren in de nek, onbesuisd springen en hijgen. Blijf je stimuleren, dan kan je hond doorslaan in obsessie.

• De wandeling. Een hond die op de wandeling hijgt terwijl het koel is, vertelt je dat de omgeving te veel is: te druk, te veel honden, te weinig ruimte.

• ‘s Nachts. Hijgen in de nacht zonder warmte is een reden om aan pijn te denken.

Wat je doet

1. Sluit pijn en warmte uit. Dierenarts bij aanhoudend of onverklaarbaar hijgen, ook als de eerste controle niets oplevert. Een korte check sluit pijn niet uit.

2. Maak afstand of haal de prikkel weg. Ga naar een rustiger plek, laat het bezoek gaan zitten, berg de bal op, sluit de gordijnen bij onweer.

3. Geef rust en tijd. Stresshormonen zakken niet in een minuut. Een prikkelarme plek, een veilige haven waar hij met rust gelaten wordt, en geen nieuwe activiteiten.

4. Kalmerende bezigheden, pas als hij daaraan toe is. Snuffelen, likken en kauwen maken kalmerende hormonen aan. Maar geef een hond die nog hoog in de stress zit geen kauwmateriaal: gestreste honden schrokken en kunnen zich verslikken. Eerst laten zakken, dan iets makkelijks aanbieden.

5. Kijk naar de hele dag. Slaapt hij genoeg (een volwassen hond hoort ongeveer 16 van de 24 uur te rusten)? Zijn er najaagspellen die de opwinding voeden? Een activiteitendagboek met groen, oranje en rood laat zien waar het hijgen vandaan komt.

6. Niet corrigeren, niet negeren. Een hijgende hond vertelt je iets. Straf voegt stress toe; negeren laat hem alleen.

Wanneer schakel je hulp in?

Bij hijgen dat plotseling begint, ‘s nachts optreedt, of doorgaat terwijl er niets spannends gebeurt: de dierenarts, en vraag om verder onderzoek als de eerste controle niets laat zien. Bij hijgen dat samengaat met paniek (vluchten, zichzelf verwonden, niet meer eten) of met alleen zijn: een deskundige, en niet zelf experimenteren.

Veelgestelde vragen

Mijn hond hijgt alleen als ik weg ben. Wat betekent dat?

Gedrag dat je hond alleen laat zien als jij er niet bent, en waar hij niet van tot rust komt, wijst richting verlatingsangst. Laat hem voorlopig niet alleen als hij in paniek raakt en pak de oorzaak aan.

Hij hijgt en kwispelt als er bezoek komt. Dat is toch blijdschap?

Een kwispelende staart betekent opwinding, niet per se blijdschap, en opwinding is hormonaal stress. Kijk naar de mondhoeken en de rest van het lijf. Laat bezoek gaan zitten en je hond zelf het contact bepalen.

Hij hijgt ‘s nachts. Is dat stress?

Denk dan eerst aan pijn of aan het te warm hebben. Hijgen in de nacht zonder warmte is een reden om de dierenarts te bellen.

Helpt afleiden met een snoepje?

Even, maar het lost niets op, en een hond die hoog in de spanning zit neemt vaak niet eens meer voer aan. Afstand en rust werken; het snoepje komt pas daarna.

Lees ook

• Hoe herken je stress bij je hond? De signalen die bijna iedereen mist

• Waarom trilt mijn hond?

• Hoe lang kan een hond alleen thuis blijven?

• Waarom valt mijn hond uit naar andere honden?

Hijgen is een laat signaal

Voordat een hond gaat hijgen, heeft hij al tongelen, gapen, wegkijken en vertragen laten zien. Wie die vroege signalen leert lezen, kan ingrijpen als de spanning nog laag is. In het gratis webinar Communiceren met je Hond laat ik je die vijf stresssignalen zien die bijna iedereen mist, en leer je een simpele techniek om je hond zonder je stem rust te geven.

Wil je daarna de volledige hondentaal leren lezen en beantwoorden? Dat is de cursus Liefdevol Communiceren.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee van Stressless Dogs

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer