Waarom hijgt mijn hond zo veel als het niet warm is?

Een hond die hijgt terwijl het niet warm is, hij niet net gerend heeft en niet net gegeten heeft, laat meestal stress, angst of pijn zien. Stresshijgen herken je aan het gezicht: opgetrokken mondhoeken, een strakke, snelle hijg en een bezorgde blik, vaak met onrust erbij. Afkoelhijgen is ontspannen en losjes, met een zachte mond. Het onderscheid maak je nooit aan het hijgen alleen, maar aan de rest van het lijf en de situatie. En pijn sluit je altijd eerst uit bij de dierenarts, want honden verbergen pijn van nature.

In het kort

• Afkoelhijgen: losse, zachte mond, ontspannen lijf, na inspanning of bij warmte.

• Stresshijgen: opgetrokken mondhoeken, strakke hijg, bezorgd gezicht, onrust, vaak zonder aanleiding die jij ziet.

• Pijnhijgen lijkt op stresshijgen. Bij aanhoudend hijgen zonder verklaring: dierenarts, en vraag door.

• Hijgen is een laat signaal: het komt pas als tongelen, gapen en wegkijken niet gehoord zijn. Afstand en rust zijn dan de oplossing.

• Hijgen als jij weg bent, en niet als jij thuis bent, wijst richting verlatingsangst.

De vroege signalen die aan hijgen voorafgaan zie je in het gratis webinar.

Afkoelen, stress of pijn?

In de cursus Stressless Wandelen staat hijgen bij de gedragingen die normaal zijn maar ook stress kunnen reguleren, met de opdracht: onderscheid stress- en pijnhijgen van afkoelen via de overige signalen. Zo doe je dat:

Samengevat: afkoelhijgen hoort bij warmte of inspanning, met een losse open mond en een hond die gaat liggen; stresshijgen komt zonder warmte of inspanning, met opgetrokken mondhoeken, een strak en snel hijg, oogwit en niet kunnen liggen; pijnhijgen lijkt op stresshijgen maar komt ook ‘s nachts en in rust, vaak met stijf lopen of aanraking minder verdragen. Bij warmte geef je water en schaduw, bij stress afstand en rust, bij pijn ga je naar de dierenarts.

Twijfel je, dan is de volgorde altijd: eerst de dierenarts, dan het gedrag. Pijn speelt vaker mee dan eigenaren denken: in de overzichtsstudie van Mills en collega’s (2020) was pijn bij 28 tot 82 procent van de doorverwezen gedragscasussen een factor.

Waarom stress hijgen geeft

Stress is een verzamelnaam voor angst, frustratie, pijn en te veel opwinding, en het lichaam maakt bij opwinding dezelfde stresshormonen aan als bij angst. Hijgen hoort bij de fase waarin de spanning echt oploopt: in het stoplicht uit onze cursussen is het oranje, na de groene kalmerende signalen (wegkijken, vertragen, snuffelen) en de gele overgangsfase (tongelen, gapen, oren naar achteren, adem inhouden). Het hele stoplicht, van groen tot rood, staat uitgewerkt in Hoe herken je stress bij je hond?

Een hond die hijgt terwijl er niets aan de hand lijkt, zit dus al ver in de spanning. Dat kan komen door iets in de situatie (bezoek, een andere hond, onweer in de verte dat jij nog niet hoort) of door een volle stressemmer: stresshormonen hebben uren tot dagen nodig om af te breken, dus een drukke dag werkt nog lang door.

De situaties waarin je het vaak ziet

• Alleen thuis. Hijgen en kwijlen zonder dat het warm is, terwijl je hond dat niet doet als jij thuis bent, is een van de duidelijkste tekenen van verlatingsangst. Een camera maakt het zichtbaar. Lees meer in Verlatingsangst bij je hond: symptomen herkennen.

• Geluid. Bij onweer, vuurwerk en harde geluiden hoort stresshijgen bij de eerste tekenen, samen met trillen, heen en weer lopen en wegkruipen. Zie ook Waarom trilt mijn hond?

• Opwinding. Bij de bal, bij bezoek, in de auto. Wat op enthousiasme lijkt is vaak spanning die te ver is opgelopen: schel blaffen, oogwit, oren in de nek, onbesuisd springen en hijgen. Blijf je stimuleren, dan kan je hond doorslaan in obsessie.

• De wandeling. Een hond die op de wandeling hijgt terwijl het koel is, vertelt je dat de omgeving te veel is: te druk, te veel honden, te weinig ruimte.

• ‘s Nachts. Hijgen in de nacht zonder warmte is een reden om aan pijn te denken.

Wat je doet

1. Sluit pijn en warmte uit. Dierenarts bij aanhoudend of onverklaarbaar hijgen, ook als de eerste controle niets oplevert. Een korte check sluit pijn niet uit.

2. Maak afstand of haal de prikkel weg. Ga naar een rustiger plek, laat het bezoek gaan zitten, berg de bal op, sluit de gordijnen bij onweer.

3. Geef rust en tijd. Stresshormonen zakken niet in een minuut. Een prikkelarme plek, een veilige haven waar hij met rust gelaten wordt, en geen nieuwe activiteiten.

4. Kalmerende bezigheden, pas als hij daaraan toe is. Snuffelen, likken en kauwen maken kalmerende hormonen aan. Maar geef een hond die nog hoog in de stress zit geen kauwmateriaal: gestreste honden schrokken en kunnen zich verslikken. Eerst laten zakken, dan iets makkelijks aanbieden.

5. Kijk naar de hele dag. Slaapt hij genoeg? Zijn er najaagspellen die de opwinding voeden? Een activiteitendagboek met groen, oranje en rood laat zien waar het hijgen vandaan komt.

6. Niet corrigeren, niet negeren. Een hijgende hond vertelt je iets. Straf voegt stress toe; negeren laat hem alleen.

Uit de praktijk

In het Verlatingsangst-traject is de camera het eerste hulpmiddel dat we inzetten, en hijgen is het signaal dat eigenaren daarop het vaakst voor het eerst zien. De hond die thuis “gewoon lag te slapen” blijkt op beeld de eerste tien minuten heen en weer te lopen, te hijgen en te kwijlen, en pas daarna neer te ploffen. Niet omdat het warm was, maar omdat de deur dichtging. Zonder camera was dat hijgen nooit opgemerkt, en was er “gewoon” een hond geweest die ‘s avonds onrustig was.

Wanneer schakel je hulp in?

Bij hijgen dat plotseling begint, ‘s nachts optreedt, of doorgaat terwijl er niets spannends gebeurt: de dierenarts, en vraag om verder onderzoek als de eerste controle niets laat zien. Bij hijgen dat samengaat met paniek (vluchten, zichzelf verwonden, niet meer eten) of met alleen zijn: een deskundige, en niet zelf experimenteren.

Veelgestelde vragen

Mijn hond hijgt alleen als ik weg ben. Wat betekent dat?

Gedrag dat je hond alleen laat zien als jij er niet bent, en waar hij niet van tot rust komt, wijst richting verlatingsangst. Laat hem voorlopig niet alleen als hij in paniek raakt en pak de oorzaak aan.

Hij hijgt en kwispelt als er bezoek komt. Dat is toch blijdschap?

Een kwispelende staart betekent opwinding, niet per se blijdschap, en opwinding is hormonaal stress. Kijk naar de mondhoeken en de rest van het lijf. Laat bezoek gaan zitten en je hond zelf het contact bepalen. Hoe je bezoek verder rustig houdt, lees je in Hond druk of blaffend bij bezoek.

Hij hijgt ‘s nachts. Is dat stress?

Denk dan eerst aan pijn of aan het te warm hebben. Hijgen in de nacht zonder warmte is een reden om de dierenarts te bellen.

Helpt afleiden met een snoepje?

Even, maar het lost niets op, en een hond die hoog in de spanning zit neemt vaak niet eens meer voer aan. Afstand en rust werken; het snoepje komt pas daarna.

Bronnen

• Mills, D.S. e.a. (2020). Pain and Problem Behavior in Cats and Dogs. Animals, 10(2), 318.

Lees ook

• Hoe herken je stress bij je hond? De signalen die bijna iedereen mist

• Waarom trilt mijn hond?

• Hoe lang kan een hond alleen thuis blijven?

• Waarom valt mijn hond uit naar andere honden?

Hijgen is een laat signaal

Voordat een hond gaat hijgen, heeft hij al tongelen, gapen, wegkijken en vertragen laten zien. Wie die vroege signalen leert lezen, kan ingrijpen als de spanning nog laag is, en hoeft het hijgen niet meer af te wachten. In het gratis webinar Communiceren met je Hond zie je die vroege signalen op beeld en leer je een techniek om je hond zonder je stem rust te geven.

Wil je daarna de volledige hondentaal leren lezen en beantwoorden? Dat is de cursus Liefdevol Communiceren.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee de Bruijn

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer