Hond druk of blaffend bij bezoek: zo blijft hij rustig

De bel is het startschot. Zodra je hond hem hoort, weet hij dat er iemand aankomt die waarschijnlijk binnenkomt, en bouwt de spanning al op voordat de deur openstaat. Op dat moment rustig gedrag verwachten is niet realistisch. Bij Stressless Dogs veranderen we daarom eerst de situatie en pas daarna de hond: niets verandert als niets verandert.

In het kort

• Voor een hond is het onnatuurlijk om vreemden toe te laten in zijn vertrouwde omgeving. Van nature ontwijken honden vreemden.

• Overdreven vriendelijk doen, gezicht likken en in je bezoek willen kruipen is geen enthousiasme maar onzekerheid.

• De belangrijkste instructie voor al je bezoek: laat de hond met rust. Niet aanraken, niet tegen hem praten, niet aankijken.

• Elke keer dat het misgaat, oefent je hond dat gedrag. Voorkomen werkt dus, wachten tot het misgaat werkt tegen je.

• Begin met minstens drie weken zonder visite. Een gestrest brein kan niets nieuws leren.

Wat je hond met zijn lijf zegt als er iemand binnenkomt, is te lezen. Hoe, dat zie je in het gratis webinar.

Waarom vindt mijn hond bezoek zo moeilijk?

Omdat het tegen zijn natuur ingaat. Honden zijn samen met hun familie en ontwijken vreemden; dat zie je ook bij vrij levende honden over de hele wereld. Voor ons is aanbellen het normaalste wat er is. Voor je hond dient zich een vreemde aan, en dat is van nature een mogelijk gevaarlijke situatie.

Daar komt een vaste routine bij die de spanning elke keer opnieuw oproept. De bel gaat, je hond weet wat er volgt, en de spanning loopt op nog voordat er iemand in de kamer staat. Gedrag is contextgebonden: het zit vast aan de bel, de voordeur, de hal. In exact diezelfde situatie valt je hond automatisch terug in zijn oude gedrag. Daarom is het geen kwestie van beter opletten, maar van de situatie veranderen.

Wantrouwen kan gericht zijn op alle mensen, alleen op vreemden, of alleen op bepaald bezoek, bijvoorbeeld alleen kinderen of alleen mannen. Dat hangt af van zijn socialisatie en zijn eerdere ervaringen.

Mijn hond is juist dolenthousiast. Is dat niet gewoon gezellig?

Vaak niet. Blijven opspringen, gezichten likken en in je bezoek willen kruipen ziet eruit als blijdschap, maar is meestal onzekerheid. Al dat contact maken is een manier om controle te krijgen over de spanning. Ook fanatiek kwispelen en heen en weer lopen kan opwinding zijn in plaats van vrolijkheid.

Dit zijn de signalen dat je hond visite lastig vindt: abnormaal veel of lang blaffen (een paar blafjes is prima), aanhoudend opspringen, hyper gedrag zoals rondrennen of voorwerpen pakken en schudden, en dat overdreven vriendelijke gedrag. Bij wantrouwen zie je andere dingen: verstijven of verstoppen, weglopen, een lage houding met de staart tussen de benen, tanden laten zien, grommen, of wel komen snuffelen en dan plotseling uitvallen.

Waar begin je?

Met niets doen, drie weken lang. Dat klinkt als uitstel, maar het is de basis waar al het andere op rust.

Een gestrest brein staat niet open om iets nieuws te leren en handelt impulsief. Door de probleemsituatie een periode te ontwijken, ontstrest je hond al voor een groot deel, en voorkom je dat hij het ongewenste gedrag opnieuw inslijt. In die periode werk je aan rust: een volwassen hond hoort ongeveer zestien van de vierentwintig uur in rust en slaap te zijn, dus slaapt hij veel minder, dan is zijn stressniveau waarschijnlijk te hoog. Kies rustige plekken en tijden om te wandelen, houd het thuis rustig, en zet kalmerende activiteiten in zoals kauwen op hard materiaal en schatzoeken.

Volledig herstel van de hormoonhuishouding duurt bij goede stresspreventie ongeveer twee tot zes maanden. Drie weken is dus geen eindpunt, het is het moment waarop je kunt beginnen.

En dan? Twee manieren om het anders te doen

Samengevat: bij de eerste aanpak ontmoet je je bezoek buiten op neutraal terrein, loop je met een boog naar elkaar toe in plaats van recht op elkaar af, en ga je samen met voldoende afstand naar binnen, waarbij jij als eerste met je hond naar binnen gaat en het bezoek op afstand volgt. Bij de tweede aanpak haal je de bel weg en is je hond tijdens de binnenkomst elders bezig met een zelfstandige activiteit die hij al kent, zodat hij de spanning helemaal niet meekrijgt en het bezoek meteen veel minder bijzonder is. Je mag onderdelen weglaten of combineren.

Die bel verdient aparte aandacht, want dat is de grootste winst voor de kleinste inspanning. Vervang hem door een stille oplossing, bijvoorbeeld een bel die een melding op je telefoon geeft, of vraag mensen te bellen of appen als ze er zijn. Een briefje met je telefoonnummer voor pakketbezorgers hoort daarbij. Alleen al de bel weghalen vermindert het probleem voor een groot deel.

Verder, los van welke aanpak je kiest: houd het bezoek kort, vijf tot twintig minuten. Laat je bezoek niet op de favoriete plek van je hond zitten of dicht bij zijn spullen. Aan de eettafel is het vaak rustiger, omdat er meer afstand is en gezichten verder weg zijn. Bied eventueel kauwmateriaal aan, want door te kauwen gaat een hond meestal liggen en kiest hij zelf een rustpositie. En sluit af terwijl het nog goed gaat: vraag je bezoek om zichzelf rustig uit te laten, en speel even geen gastvrouw of gastheer, want samen naar de voordeur lopen geeft op het laatste moment weer spanning.

Wat moet mijn bezoek doen?

Zo weinig mogelijk. Dit is de lijst die je ze het beste vooraf geeft:

1. Laat de hond met rust. Niet aanraken, niet tegen hem praten, niet aankijken. Ook geen hand uitsteken om aan te laten ruiken.

2. Praat en beweeg rustig, langzaam en met zijwaartse bewegingen, met het lichaam afgewend en de zijkant naar de hond toe.

3. Maak geen contact bij opwinding, ook niet als de hond zelf komt snuffelen. Juist dan gaat het vaak mis: de hond schrikt alsnog en valt uit of gaat blaffen.

4. Zie je de opwinding stijgen, wend je dan af en maak afstand. Nooit aandacht geven aan opgewonden of opgesprongen gedrag.

5. Geen knuffelen, zoenen, hard lachen of stemverheffing bij de begroeting tussen jullie onderling.

Met rust laten is geen onvriendelijkheid, het is wat honden onderling ook doen: vreemden laten elkaar met rust en passeren elkaar. Een hond kan prima van een afstand ruiken, en vanaf afstand verzamelt hij veilig heel veel informatie. Wil je hem helpen wennen, leg dan een jas of tas van je bezoek in de kamer, zodat hij aan de geur kan wennen zonder dichtbij te hoeven komen.

Uit de praktijk

Het advies dat in onze Visitecursus het vaakst voor de grootste verandering zorgt, is ook het simpelste: haal de bel weg. Mensen verwachten een trainingsplan en krijgen een huishoudelijke klus, en juist die klus haalt het startschot uit de situatie. Bij de lessen hoort een handout met instructies voor bezoek, want de ervaring is dat bezoek het echt wil doen, maar niet weet wat.

Verwacht geen snelle verandering en begin klein. Meteen oefenen met een verjaardag vol opgewonden mensen is als leren zwemmen in het diepe: je hond verdrinkt, krijgt een nare ervaring en oefent precies het gedrag dat je kwijt wilde. Begin met de buurman of een vriendin die kort langskomt, en bouw van daaruit op. Rond elke oefening af terwijl het nog rustig is.

Een hekje in huis helpt daarbij, veel meer dan een bench. Een bench werkt onderdrukkend; een hekje geeft je hond een eigen veilige plek. Zet die niet in de loop of naast de deur, maar binnen een paar meter van je eigen zitplek, zodat hij er nog steeds bij hoort.

Wanneer schakel je hulp in?

Hier liggen twee harde grenzen. Kan je hond naar bezoek bijten, ga er dan niet zelf mee aan de slag, maar werk met een bekwaam gedragstherapeut. Agressie vraagt om veel voorzichtigheid, en er speelt vaak meer dan wantrouwen alleen. Is je hond echt bang voor vreemde mensen, forceer dan nooit: zorg voor veiligheid, houd bezoek uit de buurt en schakel ook dan een gedragstherapeut in.

Twijfel je, of weet je niet waar je moet beginnen? Mail dan naar amee@stresslessdogs.nl, dan kijken we samen wat jouw hond nodig heeft en wie daarbij past. Let verder op signalen dat je te ver gaat: piepen, huilen, blaffen, in de lijn bijten of trekken tijdens een oefening betekent dat de plek of de afstand te moeilijk is. Doorzetten maakt je hond dan gevoeliger en banger, precies het omgekeerde van je bedoeling.

Veelgestelde vragen

Mijn hond blaft alleen bij de deurbel en is daarna rustig. Is dat een probleem?

Een paar blafjes is prima en hoort erbij. Je gaat er pas iets mee doen als het abnormaal veel of lang duurt, of als je hond daarna niet meer tot rust komt. Ook dan is de bel vervangen de eerste en makkelijkste stap.

Moet ik mijn hond opsluiten als er bezoek komt?

Opsluiten is niet het idee. Een andere ruimte gebruiken werkt alleen als die ruimte voor je hond heel gewoon en heel leuk is, en als hij daar al vaker is geweest met een activiteit die hij kent. Anders voegt het juist stress toe.

Hij springt tegen mijn bezoek op. Moet ik hem wegduwen?

Nee. Terugduwen voegt energie toe en lokt tegendruk uit. Laat je bezoek zich afwenden en afstand maken, en voorkom het volgende keer met een tussenstapje: hond apart, bezoek eerst laten zitten, daarna samen rustig begroeten.

Bronnen

• Rugaas, T. (2005). On Talking Terms With Dogs: Calming Signals (2e editie). Dogwise Publishing. De basis van het afwenden en de zijkant tonen die we het bezoek laten doen.

Lees ook

• Hond opspringen afleren zonder straf

• Waarom blaft mijn hond? De blafsoorten op een rij

• Hoe herken je stress bij je hond? De signalen die bijna iedereen mist

• Kalmerende signalen: hoe je hond spanning wegneemt

• Hondentaal: zo lees je de lichaamstaal van je hond

Rust is iets wat je inricht, niet iets wat je vraagt

Je kunt een hond niet vragen om rustig te zijn in een situatie die hem elke keer opnieuw opjaagt. Wat je wel kunt doen, is die situatie veranderen: de bel eruit, de binnenkomst anders, afstand erbij, bezoek dat weet wat het moet doen. Dan hoeft je hond niet meer alles zelf op te lossen.

Dat begint bij zien wat hij je vertelt voordat het misgaat. In het gratis webinar Communiceren met je Hond zie je die signalen op beeld. Wil je het hele proces van binnenkomen stap voor stap in scene zetten, met de instructies voor bezoek erbij, dan is de Visitecursus daarvoor gemaakt.

Namens mij en alle honden hartelijk bedankt voor het lezen!

Amee de Bruijn

Hondengedragsconsultant & Natural Dog Trainer